TRZEBOWNISKO

Łąka - Wieś położona 9 km od centrum Rzeszowa. Połączenie komunikacyjne z Rzeszowem realizowane jest przez linie autobusowe PKS oraz MPK, jednak w ostatnich latach widoczna jest tendencja odchodzenia od komunikacji zbiorowej na rzecz indywidualnej, coraz więcej mieszkańców jest w posiadaniu samochodów.

Zwarty kształt zabudowy sprzyja temu, że niemalże wszyscy mieszkańcy znają się nawzajem, każda sprawa dotycząca wsi jest udziałem bardzo wielu ludzi. To z kolei jest powodem tego, że mieszkańcy szeroko włączają się do realizowania różnego rodzaju inicjatyw polepszających standard życia. Wyraźnie to widać patrząc wstecz na inwestycje, które Łąka jako jedna z pierwszych wsi w gminie zaczęła realizować /telefonizacja, wodociągi wraz z kanalizacją, gazyfikacja/.

Jeśli chodzi o telefonizację, tutaj Łąka śmiało może określić się jako wiodąca nie tylko w swojej gminie, swoim działaniem obejmuje sąsiednie gminy - Krasne, Kamień, Sokołów, Głogów Małopolski. Dzisiaj Spółdzielnia Telekomunikacyjna WIST liczy ponad 10 tyś. numerów i cały czas jest w ekspansji zarówno pod względem pozyskiwania nowych abonentów, świadczenia dodatkowych usług /Internet/ jak i stosowania nowych technologii /światłowody/. Należy przy tym zaznaczyć, że Spółdzielnia Telekomunikacyjna WIST, jako pierwsza niezależna działająca w branży telefonicznej powstała w Łące przy dużym udziale Śp. Józefa Ślisza - Marszałka Senatu RP.

Dużym uznaniem za swoją działalność cieszy się Zgromadzenie Sióstr opatrzności Bożej, które w zabytkowym Zespole Pałacowym w Łące prowadzą Zakład Opieki nad Dziećmi Specjalnej Troski.

Charakteryzując sołectwo Łąka należy wspomnieć o istniejących i działających organizacjach społecznych, obiektach sakralnych itp.

1. Ochotnicza Straż Pożarna
2. Ludowy Klub Sportowy
3. Koło Gospodyń Wiejskich
4. Zgromadzenie Sióstr Opatrzności Bożej w Łące - Dom Opieki
5. Zabytkowy Kościół Parafialny w Łące.

Ochotnicza Straż Pożarna

Po dużych pożarach we wsi, jakie miały miejsce w Łące, w roku 1890 i 1904 i po odbudowie spalonych budynków, przez ówczesnego wójta Bałandę Jana zostaje zakupiony pierwszy sprzęt pożarniczy: 3 pompy ręczne, w tym jedna do zaprzęgu konnego i dwie przenośne.

W roku 1923 r. zostaje założona Ochotnicza Straż Pożarna w Łące. Inicjatorem jej założenia był organista w miejscowym kościele - Michał Pieniążek. Wśród założycieli znaleźli się młodzi ludzie a byli to: Piekło Władysław, Sierżęga Andrzej, Wołos Onufry, Ciasnocha Marcin, Barszczowski Władysław. Pierwszym komendantem jednostki, wybrany zostaje Piekło Władysław i pełni tę funkcję do roku 1937 r. kiedy jego miejsce zajmuje Kloc Wawrzyniec. W 1935 r. OSP wspólnie z Kółkiem Rolniczym buduje budynek, który w części służy jako remiza do roku 1969 r.

W 1937 r. społeczeństwo we wsi funduje jednostce sztandar, a uroczystość poświęcenia i przekazania odbyła się w miejscowym kościele.

Na drzewcu sztandaru do dziś widnieją gwoździe starosty - Stefana Bernatowicza, ówczesnego ministra Józefa Beka, proboszcza parafii księdza Andrzeja Ostrowskiego, hrabiego Alfreda Potockiego, hrabiego Tarnowskiego oraz wielu znanych osobistości.

W latach 1939 - 45 w okresie wojny wielu członków jednostki zostaje powołanych do służby wojskowej, a jednostka prowadzi działalność ograniczoną polegającą na udziale członków w działalności ratowniczej. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. stanowisko komendanta powierzono druhowi Wołosowi Onufremu.

W 1947 r. następuje kolejna zmiana, a funkcję komendanta przyjmuje druh Moskwa Józef. W1956 r. po powstaniu Związku Ochotniczej Straży Pożarnej wybrano zarząd OSP w Łące. Funkcję prezesa powierzono druhowi Moskwie Józefowi, a naczelnika OSP Wołosowi Janowi.

Pierwszą motopompę M-200 jednostka otrzymała w 1950 r., która służyła do 1958 r., w którym to roku jednostka otrzymuje nową motopompę M-800, przybywało nowych członków oraz nowego sprzętu i wyposażenia.

W1965 r. jednostka OSP przystępuje do budowy Remizy Strażackiej z garażem i świetlicą, którą oddaje do użytku 1969 r.

Duże zaangażowanie w działalności i kierowaniu jednostką w tym okresie wykazuje druh Moskwa Józef. W 1972 r. jednostka powierza funkcję prezesa druhowi Dubielowi Bronisławowi, a funkcję komendanta nadal pełni druh Wołos Jan. Druh Moskwa Józef przyjmuje stanowisko prezesa Zarządu Gminnego.

W 1973 r. jednostka nasza obchodzi jubileusz 50-lecia powstania i z tej to okazji OSP w Łące otrzymuje od społeczeństwa drugi sztandar, a komendant Państwowej Straży Pożarnej mjr Stanisław Piórek przekazuje jednostce samochód „Żuk", który do dziś służy w naszej jednostce. W minionych latach nastąpiło duże ożywienie w działalności jednostki, a przyczynił się do tego między innymi, komendant jednostki, jakże lubiany i szanowany wśród członków, druh Wołos Jan. Swoją postawą, serdecznością i dużym zaangażowaniem, powoduje napływ młodych członków straży, którzy w tym okresie zdobywają czołowe miejsca w zawodach sportowo - pożarniczych i organizowanych konkursach.

W1981 r. w związku z pogarszającym się stanem zdrowia druha Jana Wołosa funkcję naczelnika przejmuje druh Piekło Bronisław, a zebranie członków OSP podejmuje uchwałę o mianowaniu druha Jana Wołosa dożywotnim naczelnikiem OSP w Łące.

W 1983 r. na jubileuszu 60-lecia istnienia, jednostka nasza zostaje uhonorowana złotym medalem za zasługi dla pożarnictwa. Członkowie fundują tablicę pamiątkową, która znajduje się w świetlicy OSP. Lata 80-te trudne dla całej gospodarki -jednostka gromadzi środki z zamiarem rozbudowy istniejącej remizy z przeznaczeniem na Dom Strażaka.

W1986 r. wykonano fundamenty pod budowę dwóch boksów garażowych, a nad nimi świetlicy strażackiej. W czasie tej inwestycji duże zaangażowanie członków i zarządu OSP i przy znacznym wsparciu finansowym PZU. Gminnej Rady Narodowej, Komendy Wojewódzkiej i Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie sprawiły, że w 1989 r. budynek został oddany do użytku.

W dniu 21 maja 1989 r. odbyło się uroczyste oddanie Domu Strażaka i przekazanie jednostce samochodu bojowego „Jelcz".

Ludowy Klub Sportowy

Rozwój działalności sportowej we wsi datuje się od roku 1943. W tym roku powstaje pierwsze boisko sportowe, a raczej plac do gier w pitkę nożną. Boisko to zostało zlokalizowane na mieniu wiejskim w zachodniej jego części, gdzie później wybudowano na tym terenie Zlewnię Mleka i magazyn Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Rzeszowie. Na boisku tym rozgrywano spotkania towarzyskie najczęściej jedna część wsi przeciw drugiej. Nie rozgrywano spotkań z innymi wsiami, ponieważ boisko było o małych rozmiarach. Boisko to spełniało rolę placu gier i zabaw dla dzieci i młodzieży do roku 1952.

W roku 1952 za zgodą zebrania wiejskiego wykonano drugie boisko do piłki nożnej na mieniu wiejskim w części wschodnio - północnej, naprzeciw figurki św. Józefa. Inicjatorami wykonania boiska byli między innymi: Bronisław Porada, Kazimierz Gancarz s. Jana, Leopold Dudek s. Józefa, Eugeniusz Pasierb s. Wincentego, Mieczysław Noworól, Józef Majcher, Bronisław Wilk. Na boisku tym rozgrywano mecze towarzyskie już między poszczególnymi wsiami, a od 1957 roku do 1964 roku mecze mistrzowskie w klasie "A". W początkowym okresie nie było prawie żadnego sprzętu. Jedynie zakupiono piłkę, a zawodnicy ubrani byli najczęściej w swoje podkoszulki i spodenki, a mecze rozgrywano boso lub kogo było stać na zakup tenisówek, to w tenisówkach. Na uwagę zasługuje fakt, że w drużynie łąckiej początkowo grało 5-ciu braci Kochańskich /synowie miejscowego organisty/, a to: Marian, Ignacy, Jerzy, Edward i Eugeniusz.

Oprócz nich w drużynie w tym czasie grali: Bronisław Wilk, Mieczysław Noworól, Mieczysław Guzek, Czesław Barszczowski, Bronisław Porada, Kazimierz Gancarz i inni. Na otwarcie boiska rozegrano pierwsze spotkanie z Nową Wsią. Zawodnicy Nowej Wsi już w tym czasie mieli jednolite umundurowanie, a na mecz przyjechali 6-cioma bryczkami konnymi. Zawodnicy Łąki rozgrywali spotkania z innymi wsiami, a najczęściej z Palikówką. Transport konny na wozach (tj. bryczkach, do dalszych miejscowości zabezpieczali miejscowi sympatycy sportu -Jaworski Ludwik i Jan Rząsa /starszy/.

W związku z tym, że w kraju powstawały od 1946 roku pierwsze Ludowe Zespoły Sportowe, również w Łące w 1952 r. zostaje zarejestrowany w Radzie Powiatowej LZS - Ludowy Zespół Sportowy. Na koniec tego roku w kraju działa już 9.725 LZS zrzeszając 234.649 członków, w tym w Łące należało 34 członków.

Po powstaniu z dniem 1 stycznia 1954 r. siedziby Gromadzkiej Rady Narodowej w Łące, młodzież otrzymuje skromną dotację na rozwój sportu. Za środki otrzymane z Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Łące zakupuje się najbardziej potrzebny sprzęt /piłki, tenisówki, trampki, mundurki/. Otrzymuje też pomoc od Ogniwa Rzeszów /Klub Sportowy mieszczący się w parku na Staromieściu/, który przekazuje kilkanaście par obuwia sportowego /futbolówki/. Byty one mocno znoszone jednak ich naprawy podjął się i naprawił miejscowy kibic, a zarazem szewc Karol Kłęk. W 1957 roku LZS oficjalnie bierze udział w rozgrywkach o mistrzostwo Klasy "C" i w rozgrywkach o Puchar Polski na szczeblu Podokręgu - Rzeszów.

Ponieważ boisko do piłki nożnej było zlokalizowane na dość niskim terenie i po większych opadach było zalewane wodą, w roku 1961 wieś na zebraniu wiejskim przekazuje teren pod budowę boiska w części środkowej mienia wiejskiego /naprzeciw parcel - Jana Gawła i Antoniny Machowskiej/. W1962 r. z inicjatywy Zarządu LZS, którego Przewodniczącym był Bronisław Dubiel przystąpiono w czynie społecznym do wykonania melioracji przekazanego terenu. W tym też roku posiano trawę i wyrównano teren pod przyszłe boisko. W 1963 roku wykonano nasadzenia topoli wokół planowanego boiska i wykonano ogrodzenie z siatki. Od strony zachodniej wykonano boisko do piłki siatkowej i skocznię do skoków w dal. Oficjalne oddanie obiektów do użytku nastąpiło 15.06.1964 r. W tym czasie w LZS-sie działały sekcje: piłki nożnej, piłki siatkowej, a w okresie zimowym tenisa stołowego i szachowa.

LZS bardzo aktywnie współpracował z Kołem Ligi Przyjaciół Żołnierza, a następnie z Kołem Ligi Obrony Kraju, przy których istniała sekcja strzelecka, a także z Kołami Związku Młodzieży Polskiej, a następnie po reorganizacji z Kołem Młodzieży Wiejskiej.

Do największych osiągnięć LZS należy zaliczyć awans do Klasy "A" osiąganie dobrych wyników w meczach o Puchar Polski/wygrane między innymi z l-wszą drużyną Izolatora Boguchwała, „Zelmeru" Rzeszów i przegrana z II-gą drużyną Stali Rzeszów 0:1 /bramkę dla Stali zdobył w 88 min. byty reprezentant Kraju - Marian Kozerski/.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że jeden z naszych członków w latach 50-tych pracował etatowo w Radzie Powiatowej LZS /Alfred Ciasnocha/, a Bronisław Dubiel w latach 1971-72 pełnił społecznie funkcję Przewodniczącego Rady Powiatowej LZS w Rzeszowie, a w dniach 26-27 kwietnia 197 5 r. brał udział jako delegat w VIII Krajowym Zjeździe Zrzeszenia LZS w Warszawie.

Na obiektach LZS organizowano wiele imprez o charakterze lokalnym i powiatowym, a dochody z nich uzyskiwane przeznaczano na rozwój sportu we wsi. W następnych latach LZS nadal rozwija swoją działalność dokonuje remontu płyty boiska, wymiany ogrodzenia, wykonuje boisko do piłki koszykowej. Wyrośnięte topole zostają wycięte. Część z nich przeznaczona zostaje na wykonanie ławek dla kibiców i sympatyków sportu. Dokonano nasadzeń nowych drzewek. W 1997 r. LZS przekształcił się w Ludowy Klub Sportowy.

Zgromadzenie Sióstr Opatrzności Bożej w Łące - Dom Opieki

Na północny wschód od Rzeszowa i w promieniu 9 km od centrum miasta, w dwunastohektarowym parku, oblany wodą w wiosce Łąka jest usytuowany pałac o wiekowej i bogatej historii, który liczy około 405 lat. Zamieszkiwały go różne rody polskie, a także i czeskie, co też da się zauważyć wpływ kultur rodzimej i obcej.

Ostatnimi właścicielami byli państwo Potoccy herbu „PILAWA". Tych ostatnich właścicieli pałac był tylko rezydencją letnią.

Ordynat Alfred Potocki nabywając pałac łącki, nie bardzo wiedział co z nim zrobić. W 1848 roku pałac przekształcił na fabrykę sukna, która działała do 1854 roku, popadając w coraz to większą ruinę. Po zamknięciu tej fabryki pałac został przekazany cofce Zofii jako wiano ślubne, która wyszła za Austriaka Dietrichsteina. Nie mając potomstwa, postanowiła Zofia w/w pałacu założyć Zakład dla Dziewcząt z ordynacji łańcuckiej, by przygotować je do życia jako przykładne gospodynie domowe.

Zakład dla Dziewcząt powstał 1854 roku i prowadzony był przez osoby cywilne. Kroniki nie podają co było powodem że, Zofia zwróciła się do Zgromadzenia Sióstr Opatrzności we Lwowie z prośbą o przyjęcie i prowadzenie tego Zakładu. Tak to 1860 roku 28. kwietnia przyjechały Siostry ze Lwowa końmi i dnia 1 maja tego roku rozpoczęły pracę z dziewczętami.

Zakład dla dziewcząt był prowadzony do połowy roku 1954, czyli równe 100 lat. W tym to roku władze komunistyczne zabrały nam dzieci biedne i osierocone, które zostały rozlokowane w różnych Domach Dziecka byłego województwa rzeszowskiego, a w miejsce tychże przywieźli Dzieci Specjalnej Troski, z którymi pracujemy do dnia dzisiejszego, czyli 47 lat.

Do remontu kapitalnego tj. do 1974 roku przebywało tu 60 wychowanek, dopiero po rozbudowie i modernizacji pałacu powiększono do 86 miejsc. Po remoncie od 1984 r. powstała „Szkoła Życia" z trzema poziomami. Zajęcia szkolne dawniej i teraz są kontynuowane na miejscu, w salach do tego przygotowanych.

86 wychowanek rozlokowano wpięciu grupach, według rozwoju intelektualnego jak i sprawności fizycznej, z salami dziennego pobytu, własnymi sypialniami i łazienkami.

Na uwagę zasługuje też sala rehabilitacyjna -jest to temat którego nie wolno pominąć. Dom dysponuje takimi gabinetami jak; sala gimnastyczna wyposażona w drabinki, siatkówkę, basen z piłeczkami dla dzieci z porażeniem mózgowym, materace do ćwiczeń, gabinet do hydromasaży i sala rowerowa z bieżnią i piłkami lekarskimi. W sezonie martwym korzystają z tych gabinetów, w okresie letnim zdobyte umiejętności przenoszą na rowery trzykołowe i inne ćwiczenia sprawnościowe jak: biegi, rzuty piłką gra w siatkówkę i inne ćwiczenia.

W okresie wakacyjnym urlopowane są wychowanki bardziej sprawne fizycznie i umysłowo. Pobyt w rodzinie uzależniony jest od warunków bytowych rodziców. Najtrudniejsze fizycznie i umysłowo nie są urlopowane i pozostają z nami.

W ostatnich latach począwszy od 1994 roku udało nam się uporządkować park i stawy, które były siedliskiem komarów i zgnilizny, dzięki pomocy śp. Marszałka Józefa Ślisza, który szukał sponsorów takich jak: Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa z Warszawy i Rzeszowa.

Stawy są zarybione a zarazem służą jako teren rekreacyjny, po którym to wychowanki razem z opiekunkami pływają na pontonach, jest to wspaniały relaks.

W 1995 roku Zgromadzenie Sióstr Opatrzności Bożej odkupiło od Agencji Rolnej pozostałą część parku z zabudowaniami folwarcznymi mocno zniszczonymi, które to stanowią jedną całość z pałacem i parkiem, w tej to części chcemy wrócić do charyzmatu Zgromadzenia sprzed 1954 roku. 22.04.1998 roku rozpoczęto remont obiektu, głównym wykonawcą jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Firma, STAND, z Trzebowniska. Remont i adaptacja z przerwami trwa blisko trzy lata. Dwa skrzydła ; północne i zachodnie oraz połowę zachodniego jest zamknięte, w roku bieżącym zamierzamy zamknąć w zupełności cały czworobok łącznie z bramą.

Budowa wyłącznie jest sponsorowana przez różne Firmy miejscowe, polskie, zagraniczne, sponsorzy indywidualni, a także i środki własne.

Po zakończeniu prac remontowych zostanie wmurowana tablica pamiątkowa uwieczniająca wszystkich Czcigodnych Darczyńców, co również zobowiązuje Zgromadzenie o pamięci w modlitwach. W domu tym zamieszkają dzieci i młodzież potrzebująca szczególnej opieki i wychowania pod nazwą DOM OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZY im. M. ANTONINY MIRSKIEJ Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej w Łące.

Zabytkowy Kościół Parafialny w Łące.

Na początku zaraz XVIII wieku rozpoczęła już budowę tego kościoła matka Aleksandra Dominika starosty sandomierskiego, Teofila Ludwika księżna Ostrogsko-Zasławska, żona Józefa Karola Lubomirskiego.

Nie wykończyła go jednak, chociaż mury wyprowadziła już po same okna. Zapewne jej w tem śmierć przeszkodziła. Syn jej Aleksander nie poczuwał się jakoś do obowiązku, aby kościół ten doprowadzić do skutku, sterczały więc rozpoczęte mury długo ku niebu, nie nakryte nawet.

Dopiero książę Paweł Sanguszko podejmuje to dzieło na nowo w r. 1742, zachęcony doń zapewne przez drugą żonę swą Józefę Maryą, córkę Józefa Karola i Teofili Ludwiki Lubomirskich. Mury dawne zniszczały juści przez czas tak długi zupełnie, utrzymały się tylko w dobrym stanie jeszcze fundamenta. Zburzono więc zwietrzały mur, a na starych

fundamentach postawiono kościół obecny. Budowa murów wraz z dachem trwała przez dwa lata. Kiedy więc kościół stanął już gotowy, prosi Fundator nasz biskupa Sierakowskiego na konsekracją.

I Sierakowski przyjeżdża w lipcu 1744 r., nie konsekruje go jednak, bo jak mówi wizyta, wiele mu jeszcze nie dostawało tak wewnątrz, jak zewnątrz, aby akt ten godnie można było odprawić. Odłożono przeto konsekracją na czas późniejszy.

W cztery lata potem przybywa tu znowu biskup Sierakowski i dopełnia już uroczyście aktu konsekracji. Świadczy o tym dokument z dnia 26 maja 1748 r. Z podpisem Konsekratora.