TRZEBOWNISKO

Sołectwo Zaczernie należy do miejscowości o kilkuwiekowej historii i bogatej tradycji. Najstarszym dokumentem wymieniającym nazwę wsi jest datowany na 29 czerwca 1439 roku akt erygowania kościoła parafialnego, którego fundatorem był Jan Rzeszowski.

Nazwa miejscowości ma charakter topograficzny i jak podaje „Kronika parafialna” wywodzi się od rzeki Czarna „w której czerniawa woda płynie”.

Wieś składa się z kilku części, z których najstarszymi są Podkościół, Podedwór, Żabiniec i dawny przysiółek Górka. Bliskie sąsiedztwo Rzeszowa i przeznaczanie nowych terenów pod zabudowę spowodowało, że Zaczernie na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci wzbogaciło się o nowe osiedla.

Wieś przodowała w gminie Trzebownisko podejmowanymi inicjatywami społecznymi, które miały na celu poprawę warunków bytowych i rozwój kulturalny miejscowości.

Dzięki zaangażowaniu mieszkańców już w 1946 r. przeprowadzono elektryfikację a w latach późniejszych gazyfikację, zbudowano wodociągi, doprowadzono do wielu domów linię telefoniczną, rozbudowano starą szkołę, powołano pierwszy w gminie komitet kanalizacyjny. Innym przedsięwzięciem realizowanym w czynie społecznym była budowa domu gromadzkiego z przeznaczeniem na ośrodek zdrowia i piekarnią oraz przebudowa drogi przez wieś, co umożliwiło uruchomienie komunikacji MPK od 1961 r.

Dzięki aktywności miejscowej społeczności już w 1946 roku rozpoczęto budowę boiska sportowego i wzniesiono pawilon sportowy. Stworzona w ten sposób baza była podstawą do prężnej działalności Klubu Sportowego i zaowocowała licznymi sukcesami młodzieży w piłce nożnej i biegach.

Społecznikowskie pasje kontynuują kolejne pokolenia mieszkańców. Wyrażają się one w działalności na rzecz środowiska takich organizacji, jak: Ochotnicza Straż Pożarna, Towarzystwo Przyjaciół Zaczernia, Koło Gospodyń Wiejskich, Parafialny Oddział „Caritas”, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Stowarzyszenie Pomocy Rodzinie „Agape”. Każda z tych organizacji wypracowała własne formy działalności. Do najciekawszych należą: kultywowanie tradycji bożonarodzeniowych, wielkanocnych, dożynkowych, organizowanie Dnia Seniora, Św. Mikołaja, spektakli teatralnych, bali, pomoc rodzinom wielodzietnym, osobom niepełnosprawnym, promowanie talentów oraz zdrowego żywienia.

Sołectwo Zaczernie może się poszczycić Muzeum Regionalnym mieszczącym się w Domu Ludowym, którego zbiory są świadectwem życia przodków. Eksponaty – narzędzia rolnicze, stroje ludowe, dawne fotografie i dokumenty zbierał przez lata założyciel muzeum – Stanisław Rząsa.

Laureatem wielu nagród i wyróżnień jest Orkiestra Dęta. Jej bogaty repertuar pieśni religijnych, patriotycznych i okolicznościowych uświetnia wiele uroczystości w gminie i regionie.

Uznanie zdobył sobie również zespół śpiewaczy „Żytnioki”, kultywujący ludowe przyśpiewki i dawne pieśni okolicznościowe.

Wizytówką wsi jest nowa szkoła oraz zakłady produkcyjne i usługowe.

Wśród nowoczesnej i estetycznej zabudowy współczesnego Zaczernia odnaleźć można zabytki przeszłości, świadczące o bogatej historii miejscowości. Należą do nich przede wszystkim obiekty sakralne: zabytkowy kościół z lat 1803 – 1806, neogotycki krzyż żeliwny na grobowcu Ludwika Jędrzejowicza z 1845 r., kaplica grobowa rodziny Jędrzejowiczów z 1892 r. oraz kapliczki przydrożne i krzyże z XIX w.

Na uwagę zasługuje też Pomnik Poległych wzniesiony w 1937 r. Upamiętniono na nim nazwiska Legionistów poległych w latach 1918 – 1920 oraz później dopisanych żołnierzy z II wojny światowej – mieszkańców Zaczernia.

Sołectwo Zaczernie jako wieś podmiejska ma dziś mało gospodarstw rolnych. Zaledwie kilka osób gospodarzy na powierzchni powyżej 5 ha. Duży procent gruntów jest odłogowanych, spada też drastycznie hodowla bydła.

Od kilkunastu lat obserwuje się tendencję zmniejszania liczby gospodarstw poniżej 1 ha. Należy przypuszczać, że ten trend utrzyma się w związku z budową autostrady i przeznaczenia nowych terenów pod zabudowę.

Wyposażenie wsi we wszystkie media, dobre drogi dojazdowe oraz bliskie sąsiedztwo Rzeszowa powoduje, że Zaczernie stało się miejscowością atrakcyjną dla inwestorów, co gwarantuje jej rozwój.