• Nie musisz być ofiarą

• Poznaj swoje prawa

• Możesz uzyskać pomoc

Jeżeli życie w Twojej rodzinie jest obciążone ciągłym strachem przed przemocą, pijaństwem, awanturami, nie musisz znosić tego w milczeniu. Prawo zapewnia ochronę osobom poniżanym i maltretowanym.

Pamiętaj!

NIKT, nawet TWÓJ MĄŻ nie ma prawa Cię bić, nie ma prawa się nad TOBĄ znęcać psychicznie i nie ma prawa Ci grozić. Przemoc fizyczna i psychiczna, znęcanie się oraz groźby ich użycia są PRZESTĘPSTWEM.

Jeżeli zostało popełnione przestępstwo na szkodę Twoją lub osób najbliższych sprawca powinien ponieść karę. Aby mogło tak się stać, o zdarzeniu trzeba powiadomić policję lub prokuratora. Organy te są zobowiązane podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia i jeżeli fakt popełnienia przestępstwa potwierdzi się, wniesienia do sądu aktu oskarżenia. W postępowaniu tym nie ponosisz żadnych kosztów.

Oto przykłady niektórych przestępstw przewidzianych w przepisach kodeksu karnego najczęściej zdarzających się w rodzinach:

– fizyczne i psychiczne znęcanie się nad osobą najbliższą (art. 207 kk)

– pobicie (art. 156, 157 kk)

– zgwałcenie lub wymuszenie współżycia płciowego (art. 197 kk); wymuszenie współżycia w małżeństwie także jest PRZESTĘPSTWEM i karane jest na zasadach ogólnych, tzn. tak jak w wypadku każdego innego gwałtu

– grożenie popełnieniem przestępstwa oraz zmuszanie groźbą do zrobienia czegoś wbrew Twojej woli (art. 190, 191 kk); już same groźby popełnienia przestępstwa na Twoją szkodę lub szkodę osób Ci najbliższych są również przestępstwem, jeśli wzbudzają w Tobie uzasadnioną obawę, że będą spełnione

– współżycie płciowe z osobą małoletnią (art. 200 kk)

– uporczywe uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie dziecka, rodziców lub innej osoby najbliższej i przez to narażenie jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (art. 209 kk)

– rozpijanie małoletniego (art. 208 kk).

Nie zapominaj o zbieraniu dowodów świadczących o tym, że doznałaś przemocy. Im więcej zbierzesz dowodów tym większą masz szansę, że sprawca zostanie ukarany. Nie ukrywaj przed sąsiadami i rodziną, że jesteś bita, ponieważ mogą oni świadczyć w Twojej sprawie. Zabezpiecz dowody rzeczowe, takie jak podarte ubranie, ślady krwi na ubraniu, rozbity i zniszczony sprzęt. Jeżeli świadek (a więc Ty również) ma uzasadnione obawy, że ze strony sprawcy może jemu lub najbliższym mu osobom zagrażać znaczne niebezpieczeństwo (dla życia, wolności lub mienia) za złożenie obciążających go zeznań, może wnieść do prokuratury lub sądu wniosek o utajnienie jego danych osobowych. Jeśli prokuratura lub sąd wyda postanowienie zezwalające na utajnienie danych osobowych świadka wówczas ani oskarżony ani jego adwokat nie dowiedzą się, kto złożył dane zeznanie (art. 184 § 1 i 2 kpk). Jeżeli zostałaś pobita lub zgwałcona idź również do lekarza tak szybko jak to będzie możliwe i poproś go, aby wystawił zaświadczenie o stanie zdrowia (obdukcja), opisujące obrażenia jakich doznałaś.

Wezwij policję !

Ochrona życia, zdrowia i mienia przed bezprawnymi zamachami, naruszającymi te dobra należy do podstawowych zadań policji (art. 2 § 1ustawy o policji). Policja ma prawo zatrzymać osoby stwarzające w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, także mienia (art. 15.1 ustawy o policji). Prokuratura i policja może w twojej sprawie wszcząć postępowanie przygotowawcze, zastosować wobec sprawcy przemocy dozór policyjny oraz zastosować areszt tymczasowy. Jeżeli sprawa trafi do sądu masz prawo wziąć udział w rozprawie i pozostać na sali sądowej nawet jeśli składasz zeznania tylko jako świadek. Możesz również zostać oskarżycielem posiłkowym, a także dochodzić roszczeń majątkowych w procesie karnym lub cywilnym. Jest także możliwość występowania jako oskarżyciel prywatny i wtedy jesteś samoistną stroną procesową i od Twojej inicjatywy zależy zarówno wszczęcie postępowania jak i jego kontynuacja. Może się zdarzyć, że będziesz uważała, że wyrok jest niesprawiedliwy bo sprawca został uniewinniony lub też dostał zbyt niska karę, niewspółmierną do cierpień i krzywd, jakich doznałaś w wyniku przestępstwa. W przypadku niekorzystnego wyroku są różne możliwości odwoławcze np. apelacja czy też kasacja.

Pomoc w sądzie rodzinnym

Prawo nie ogranicza się wyłącznie do karania za przestępstwa. Istnieją bowiem sytuacje, w których można skorzystać z uprawnień gwarantowanych przez prawo cywilne, a szczególnie zawartych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Są to na przykład problemy, które mogą być przedmiotem spraw rozpoznawanych przez sądy rodzinne takie jak:

– uregulowanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania

– ustalenie ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego

– rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka w razie braku porozumienia między rodzicami – ograniczenie władzy rodzicielskiej

– pozbawienie władzy rodzicielskiej

– zasądzenie alimentów

– separacja, która jest nową instytucją prawną mająca w swym założeniu dopomóc tym małżeństwom, które nie widzą możliwości dalszego wspólnego pożycia .

W powyższych kategoriach spraw dochodzenie swoich praw wymaga nieco większej aktywności. Przede wszystkim należy sformułować swoje żądanie na piśmie (pozew lub wniosek) i złożyć je w sądzie. Większość z nich jest wolna od opłat. W wymienionych sprawach można zwrócić się o pomoc także do prokuratora, który może (chociaż nie musi) wystąpić z odpowiednim pozwem lub wnioskiem na rzecz określonej osoby. W poważniejszych przypadkach osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej może zwrócić się do sądu o ustanowienie adwokata z urzędu.

Instytucje, do których możesz się zwrócić o pomoc:

– policja, prokuratura, sądy

– Rodzinny Punkt Konsultacyjny dla mieszkańców Gminy Trzebownisko
Dom Ludowy w Trzebownisku, tel. 017 7722989 ( w każdą środę od 16-tej do 18-tej)

– Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebownisku tel. 017 77-13-770

– Centrum Profilaktyki i Terapii Uzależnień ul. Kochanowskiego 17, 35-206 Rzeszów tel. 017 85-81-181

– Zespół Specjalistów do spraw Poradnictwa i Interwencji Kryzysowej oraz Szkolenia   Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ul. Skubisza 4, 35-207 Rzeszów tel. 017 86-30-253

– Komitet Ochrony Praw Dziecka Plac Wolności 1, 35-073 Rzeszów tel . 017 85-24-945

– Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (możliwość otrzymania miejsc noclegowych) ul. Grunwaldzka 15, 35-959 Rzeszów tel. 017 86-27-511, 017 867 14 22

– Stowarzyszenie B-4 ul. Sokoła 4/ 2b, 35-010 Rzeszów tel. 017 85-32-724

– Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, tel. 0-801-12-00-02